ကြယ္လြန္သူ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီ အန္နန္ရဲ႕ နာေရးအခမ္းအနားကို သူ႔ရဲ႕ဇာတိေျမ ဂါနာႏုိင္္ငံမွာ က်င္းပဖို႔ ျပင္ဆင္ေနစဥ္ Sept. 11, 2018.
ကြယ္လြန္သူ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီ အန္နန္ရဲ႕ နာေရးအခမ္းအနားကို သူ႔ရဲ႕ဇာတိေျမ ဂါနာႏုိင္္ငံမွာ လူမ်ဳိးစု ဓေလ့ထံုးတမ္းေတြအေနနဲ႔အညီ ၾကာသပေတးေန႔မွာ (ဒီကေန႔မွာ) က်င္းပမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဂါနာႏုိင္ငံသား ေတြကေတာ့ သူတို႔တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ႏိုင္ငံသားတဦးကို ေနာက္ဆံုး ႏႈတ္ဆက္ ဂါရဝျပဳေနၾကသလို သူနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဂုဏ္ယူတဲ့အေၾကာင္းကိုလည္း ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ကြယ္လြန္သူ ကိုဖီ အန္နန္ဟာ ဂါနာႏို္္င္ငံသားေတြထဲကေန ပထမဆံုး ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ျဖစ္ခဲ့သူ တဦးသာ မက အာဖရိကတိုက္က လူမည္းအမ်ဳိးသားေတြထဲမွာ ပထမဆံုး ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ျဖစ္ခဲ့သူပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဂါနာႏုိင္္ငံသားေတြက အထူး ဂုဏ္ယူၾကတယ္ဆိုတာဟာ အလြန္အကၽြံ လုပ္ၾကံေျပာစကား မဟုတ္ပါဘူး။

သူဟာ ဂါနာႏုိင္ငံ၊ Akwamu ေတာ္ဝင္မိသားစုထဲက လူမ်ဳိးစုအႀကီးအကဲေတြရဲ႕ ေျမးျဖစ္ၿပီး Busumuro ဆိုတဲ့ လူမ်ဳိးစု ရာထူး အဆင့္အတန္းကိုလည္း ခ်ီးျမႇင့္ခံထားရသူပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူ႔ရဲ႕နာေရးအခမ္းအနားကို သူတို႔လူမ်ဳိးစုရဲ႕ ထံုးထမ္းစဥ္လာနဲ႔ အညီ အထူးပဲ ခမ္းခမ္းနားနား ဆင္ယင္က်င္းပေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

အာဏာရွင္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ႏုိင္ငံေတြ မ်ားလြန္းလွတဲ့ အာဖရိကတိုက္မွာ ကိုဖီ အန္နန္ဟာ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အတုယူ လိုက္နာ လုပ္ေဆာင္သင့္သူတဦး ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဂါနာ အႏုပညာရွင္တဦးျဖစ္သူ Derrick Baah ကေျပာပါတယ္။

“ကိုဖီ အန္နန္ဟာ သိပ္ကိုေကာင္းမြန္တဲ့ စံနမူနာျပ လူပုဂၢိဳလ္တဦးပါ။ ေခါင္းေဆာင္တိုင္း သူ႔ကိုအတုယူသင့္ပါ တယ္။ လူတေယာက္အေနနဲ႔ မဟာ လူပုဂၢိဳလ္တဦးျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္ အဲဒီလိုျဖစ္ထားၿပီးသားလူတဦး ရွိေနဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဖရိကေခါင္းေဆာင္ေတြအတြက္ သူ႔ဆီကေန သင္ယူႏုိင္တာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ သူဟာ သိပ္ကို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိသူ၊ သိပ္ကို႐ိုးသားသူ၊ သိပ္ကိုၿငိမ္းခ်မ္းသူျဖစ္ပါတယ္။ အာဖရိက ေခါင္းေဆာင္တေယာက္က သူ႔ေျခရာနင္းၿပီး လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ သင့္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ယူဆပါတယ္။”

ကိုဖီ အန္နန္ဟာ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ဆိုတဲ့ ကမာၻ႔ေခါင္းေဆာင္တဦးေနရာကို ေရာက္သြားတာေတာင္မွ သူ႔ရဲ႕ မူရင္း ဂါနာအစဥ္အလာ အေျပာအဆို ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ပံုေတြကို ဆက္ၿပီး ထိန္းသိမ္းထားတဲ့အေပၚ ဂုဏ္ယူစြာေျပာသူေတြထဲမွာ တဦးက ေတာ့ ဂါနာ တကၠသိုလ္ကထိကတဦးျဖစ္သူ Victor Niiswa ပါ။

“ဂါနာႏုိင္ငံသားတဦးအျဖစ္၊ အာဖရိကတိုက္သားတဦးအျဖစ္၊ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ႏုိင္ငံသားတဦးအျဖစ္၊ အဆံုးမွာ သံတမန္တဦးအျဖစ္ သူ႔ရဲ႕ စ႐ိုက္ သြင္ျပင္ လကၡဏာဟာ သိပ္ကို တမူထူးျခားပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆို သူက ဂါနာေလနဲ႔ စကားေျပာတာကိုေတာင္ ေျပာင္းပစ္သူမဟုတ္ပါဘူး။ တျခားလူတေယာက္ေယာက္အျဖစ္ သူ ဟန္ေဆာင္ခဲ့တာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ သူ႔မူရင္းေလအတိုင္းပဲ ထိန္းထားခဲ့သူပါ။ သူ႔နာမည္ကုိ ေျပာင္းမပစ္ပါဘူး၊ သူဟာ ကိုဖီ အန္နန္ပါ။ သူဟာ ဂါနာႏိုင္ငံသားျဖစ္တယ္ လို႔ အျမဲတမ္း သူေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူဟာ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံသားတဦး ျဖစ္တယ္ဆုိတာ က်ေနာ္တို႔သိပါတယ္။”

ႏုိဘဲလ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္လည္းျဖစ္သူ ကိုဖီ အန္နန္ဟာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၀၆ ခုႏွစ္အထိ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ အျဖစ္ သက္တမ္းနွစ္ဆက္ တာဝန္ထမ္းခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အၿငိမ္းစားယူၿပီး ဆြစ္ဇာလန္ႏုိ္င္၊ ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႕က ေက်းလက္ေဒသေလးတခု မွာ ဇနီးသည္ Nane Maria နဲ႔အတူ ေနထိုင္ေနရင္း အသက္ ၈၀ အရြယ္ ၾသဂုတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔က ခနတာ နာမက်န္းျဖစ္ၿပီး ကြယ္လြန္သြားတာပါ။

ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္အျဖစ္ကေန အနားယူၿပီးတဲ့ေနာက္ ကိုဖီ အန္နန္ ေဖာင္္ေဒးရွင္းကိုထူေထာင္ၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈတိုက္ဖ်က္ေရး၊ ေစ့စပ္ညႇိႏိႈင္းေရးနဲ႔ အက်ပ္အတည္းေျဖရွင္းေရး စတာေတြကို အားေပး ျမႇင့္တင္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ၁၀ ႏွစ္ၾကာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္္ငံနဲ႔ပတ္သက္လို႔လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ဥကၠဌအျဖစ္ တာဝန္ယူၿပီး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ ခံစာထြက္တဲ့အထိ လုပ္ေဆာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ကိုဖီ အန္နန္္ဦးေဆာင္တဲ့ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို အစိုးရက အေကာင္ အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္ဆိုတာ ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္က ေျပာထားပါတယ္။

ဂါနာႏုိင္ငံသား လူငယ္မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြအတြက္ေတာ့ ကိုဖီ အန္နန္ဟာ သူတို႔အတုယူအားက်တ့ဲ့ ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္တယ္ ဆိုတာ ေက်ာင္းသားတဦးျဖစ္သူ Nana Acheampong ေျပာစကားက သက္ေသျပေနပါတယ္။

"က်မအတြက္ စိတ္ခြန္အားတက္ႂကြေစတဲ့ သူရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ ေျပာစကားတခုကေတာ့ ‘ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းမြန္ေအာင္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို ရွင္သန္ေအာင္လုပ္ေနဖို႔လိုတယ္’ ဆိုတာပါပဲ။ အဲဒီစကားက က်မဘဝမွာ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမွာ က်မအတြက္ နည္းလမ္းေပါင္းစံုနဲ႔ အေထာက္အကူျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။ က်မ ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္ခ်င္တဲ့အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ရွင္သန္ေနေအာင္ အျမဲႀကိဳးစားေနပါတယ္။”

ကိုဖီ အန္နန္ရဲ႕ ႐ုပ္ကလပ္ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့တနလၤာေန႔ကပဲ ဂါနာႏုိင္ငံကို ေရာက္လာၿပီး အမ်ားျပည္သူ ဂါရဝျပဳ ႏုတ္ဆက္ဖို႔ သံုးရက္ သတ္မွတ္ၿပီး ဆင္ယင္ေပးထားပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ ၁၃ ရက္၊ ၾကာသပေတးေန႔မွာ ႏုိင္ငံေတာ္စ်ာပနက်င္းပၿပီး စစ္သခ်ိဳၤင္းမွာ ေျမျမႇုပ္သၿဂိဳၤဟ္မွာျဖစ္ၿပီးေတာ့ လက္ရွိကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres အျပင္ အာဖရိကေခါင္းေဆာင္ အမ်ားအျပား နာေရးအခမ္းအနားကို တက္ေရာက္မယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားၾကပါတယ္။

ေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com