ေဒၚလာေဈး ႐ုတ္တရက္ ထိုးတက္သြားရျခင္း၏ အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ အျခင္းအရာႏွစ္ရပ္ကို ထင္ထင္ရွားရွား ျမင္လာရသည္။ စားနပ္ရိကၡာေဈးႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းႏွင့္ စက္သံုးဆီေဈးႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံတကာေရးရာ ေလ့လာသံုးသပ္သူမ်ားက ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၌ အထက္ပါ အျခင္းအရာႏွစ္ရပ္ ႀကံဳလာရၿပီဆိုလွ်င္ အလြန္အင္မတန္ ထိတ္လန္႔ဖြယ္ေကာင္း၍ သတိႀကီးႀကီးလည္းထားၾကဖို႔ အႀကံေပးသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ယင္းအျခင္းအရာႏွစ္ရပ္သည္ ႏိုင္ငံတို႔၌ အေျပာင္းအလဲႀကီးႀကီးမားမားျဖစ္လာရန္အတြက္ ဓာတ္ကူပစၥည္းအျဖစ္ လံႈ႕ေဆာ္ေပးတတ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယင္းအျခင္းအရာတို႔ ေပၚလာသည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္ ေျဖရွင္းရန္ အခ်ိန္မဆိုင္းဘဲ ႀကိဳးစားၾကပါဟု တိုက္တြန္းထားၾကသည္။

အခ်ိဳ႕ေသာ ပညာရွင္တို႔ကမူ ယင္းအျခင္းအရာႏွစ္ရပ္ကို ေရွာ့ခ္ဟူေသာစကားလံုးႏွင့္ ခိုင္းႏိႈင္းသံုးစြဲၾကသည္။ ေရွာ့ခ္တြင္မွ ခပ္ေသးေသး၊ ခပ္တိမ္တိမ္ အမ်ိဳးအစားမဟုတ္။ အႀကီးစားေရွာ့ခ္ႏွင့္တူသည္။ ဆူပါေရွာ့ခ္ဟူ၍ပင္ တင္စားၾကသည္။

တစ္ဆက္တည္းဆိုသလို ေရွာ့ခ္တို႔၏ သေဘာသဘာဝမွာ မေမွ်ာ္လင့္ေသာအခ်ိန္တြင္ ေပၚလာတတ္သည္။ ေပၚလာသည္ႏွင့္ ဆက္တိုက္ဆိုသလို ျဖစ္ရပ္ႀကီးႀကီးေတြကို ေမြးထုတ္ေပးတတ္သည္။ သက္ေရာက္မႈခပ္ျပင္းျပင္းေတြကိုလည္း ျဖစ္ေစတတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအဖို႔ ဆူပါေရွာ့ခ္တို႔ကို အထူးသတိျပဳပါဟု သတိေပးၾကသည္။

ယခု ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေနေသာ ျမန္မာတြင္လည္း အထက္ပါႏွစ္ခု ေပၚေလၿပီ။ ေဒၚလာႏွင့္ ေငြလဲလွယ္ႏႈန္းကို အေျချပဳ၍ ေပၚထြန္းလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ လတ္တေလာကာလ၌ ေဒၚလာေဈး အနည္းငယ္ေအးသြားသည့္တိုင္ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ ေဆးဝါးေဈးႏႈန္းမ်ား တင္းမာေနဆဲျဖစ္သလို ေလာင္စာဆီေဈးမွာလည္း က်ရိပ္စိုးစဥ္းမွ်မသန္းေသးေပ။ ဤအေနအထားတြင္ စားသံုးသူမ်ားဘက္မွ ေဝဖန္သံမ်ား ဆူညံစြာ ထြက္ေပၚလာသည္။ အထူးသျဖင့္ ေလာင္စာဆီေဈးႏႈန္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ျဖစ္သည္။ ေဝဖန္ၾကသည္မွာ ေဒၚလာေဈးတက္စဥ္က စက္သံုးဆီေဈးသည္ တစ္ပါတည္း တက္ရိပ္ျပခဲ့သည္။ ယခု ေဒၚလာေဈး အနည္းငယ္ေအးသြားခ်ိန္၌လည္း စက္သံုးဆီေဈးသည္ ေဒၚလာေဈးႏွင့္အတူ နိမ့္ဆင္းသြားျခင္းမရွိဟု ေထာက္ျပၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာျပည္သူမ်ားက ထိုသို႔ေလာင္စာဆီေဈးမ်ား က်ဆင္းျခင္းမရွိရျခင္းသည္ စက္သံုးဆီေရာင္းခ်ျဖန္႔ျဖဴးသူမ်ား၏ ေလာဘေၾကာင့္ဟု စြပ္စြဲၾကသည္။ တစ္ပါတည္းဆိုသလို ႏိုင္ငံျခားစက္သံုးဆီဆိုင္မ်ား ဖြင့္လွစ္ခြင့္ေပးသင့္သည္ဟု ေတာင္းဆိုသူမ်ားလည္း ရွိလာသည္။

ထိုစြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို စက္သံုးဆီလုပ္ငန္းရွင္မ်ားဘက္မွလည္း ေခ်ပၾကသည္။ သူတို႔လုပ္ငန္းသဘာဝ၏ အခက္အခဲမ်ားကို အမ်ားသိေအာင္ လူမႈကြန္ရက္၌ ေရးသားတင္ျပၾကသည္။ ထို႔အျပင္ ႏိုင္ငံျခားစက္သံုးဆီဆိုင္မ်ား လာေရာက္ဖြင့္လွစ္ျခင္းမရွိေသးျခင္းသည္ ပိတ္ပင္ထား၍မဟုတ္။ အျမတ္အစြန္းႏွင့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္မ်ား ႐ႈပ္ေထြးလြန္း၍ မလာျခင္းျဖစ္သည္ဟု ျပန္လည္ေထာက္ျပၾကသည္။

ထိုသို႔ အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲေနခ်ိန္တြင္မွ စက္သံုးဆီအေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရဘက္မွ သတင္းထုတ္ျပန္မႈကို မီဒီယာမ်ားမွတစ္ဆင့္ ၾကားလိုက္ရသည္။ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုး ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးက စက္သံုးဆီေဈးႏႈန္းႀကီးျမင့္ေနမႈကို အစိုးရမွ ဝင္ေရာက္ေျဖရွင္းဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟု ေျပာသြားေၾကာင္း သိလိုက္ရသည္။

ဤတြင္ အစိုးရ၏ စက္သံုးဆီကိစၥအေပၚ ဝင္ေရာက္လာမႈသည္ အနည္းငယ္ ေနာက္က်ေနသည္။ ဒီထက္ ခပ္ျမန္ျမန္ အခ်ိန္ေစာ၍ ဝင္ေရာက္သင့္သည္ဟု ေဝဖန္သူတို႔က အျပစ္တင္ၾကသည္။ စက္သံုးဆီေဈးႏႈန္းႀကီးျမင့္မႈသည္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအတြက္ အကဲဆတ္လွေသာ အေရးတစ္ခုျဖစ္ရာ အစိုးရအေနႏွင့္ လက္ဦးမႈရယူဖို႔ အေရးႀကီးသည္ဟု သူတို႔က ဆိုၾကသည္။

စက္သံုးဆီအေရးမွာ ႏိုင္ငံတကာအေရး ေစာင့္ၾကည့္သံုးသပ္သူတို႔ အဆိုအရဆူပါေရွာ့ခ္ႀကီးျဖစ္ရာ အသြင္ကူးေျပာင္းေနဆဲ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအဖို႔ ဤအေရးကို မ်က္စိတစ္ဆံုး ေလ့လာထားသင့္ပါသည္။ လက္ေတြ႔သာဓကအေနႏွင့္ ေ႐ႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးႀကီး၏ အဓိကက်ေသာ ေရခံေျမခံမွာ စက္သံုးဆီေဈးႏႈန္း ျမင့္တက္ျခင္းတည္းဟူေသာ ဆူပါေရွာ့ခ္ ေၾကာင့္ျဖစ္ရသည္ဟု တပ္အပ္ဆိုႏိုင္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ယခု ဤစာစုတြင္ ေလာင္စာဆီတို႔ သေဘာသဘာဝ၊ ေလာင္စာဆီတို႔ ေဈးႏႈန္းအေျခအေန၊ စြမ္းအင္ဆိုင္ရာ မူဝါဒမ်ားကို ေလ့လာမိသေလာက္ ေဖာ္ျပလိုက္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ေလာင္စာဆီတို႔၏ သေဘာသဘာဝ

ေလာင္စာဆီသေဘာသဘာဝကို ေျပာရမည္ဆိုပါက ေလာင္စာဆီေဈးႏႈန္း တစ္နည္း (ေရနံေဈးႏႈန္း) ၏ အေၾကာင္းက စတင္ရမည္ ထင္ပါသည္။ ေရနံေဈးႏႈန္းသည္ အေတာ္ပင္ ဂဂ်ီဂေဂ်ာင္ႏိုင္သည္။ အစဥ္အဆက္အားျဖင့္ ကုန္ပစၥည္းျဖစ္ေစ၊ သယံဇာတပင္ျဖစ္ေစယင္းတို႔၏ ေဈးႏႈန္းမွာ ဝယ္လိုအား၊ ေရာင္းလိုအားတည္းဟူေသာ ေဈးကြက္၏တရားကို စီရင္ျခင္းခံရသည္။ ေရနံေဈးႏႈန္းမွာကား ဤသို႔မဟုတ္။ ဝယ္လိုအားေရာင္းလိုအား၏ ျပ႒ာန္းခံရျခင္းမွ လြတ္ကင္းေနတတ္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ေရနံေဈးႏႈန္းအား ဖန္ဆင္းရာဝယ္ ေရာင္းလိုအားႏွင့္ ဝယ္လိုအားအျပင္ ႏိုင္ငံေရးအဆင္ေျပမႈအေပၚ မူတည္ၿပီး ေျပာင္းလဲတတ္သလို ႏိုင္ငံေရးေပၚလစီတို႔ေၾကာင့္လည္း အနိမ့္အျမင့္ ျဖစ္သြားတတ္သည္။

ေယဘုယ်အားျဖင့္ အေမရိကန္သမၼတေ႐ြးေကာက္ပြဲနီးလာေသာအခါမ်ိဳးတြင္ ေရနံေဈးက်တတ္သည္။

ဥပမာ - သမၼတဘုရွ္လက္ထက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲနီးေသာအခါ အေရးေပၚပါက အရန္သင့္သံုးစြဲရန္ ေလွာင္ထားေသာေရနံမ်ားကို ထုတ္ေရာင္းလိုက္သည္။ ထိုအခါ ေရနံေဈး ထိုးက်သြားသည္။ ေရနံေဈး၊ ဓာတ္ဆီေဈး ထိုးက်သြားျခင္းသည္ တစ္ခ်က္ခုတ္ ႏွစ္ခ်က္ျပတ္ ျဖစ္သည္။ ပထမတစ္ခ်က္မွာ ေရနံေဈးက်သြားလွ်င္ လူထုမဲဆႏၵရႏိုင္သည္။ ဒုတိယအခ်က္မွာ ၿပိဳင္ဘက္စိန္ေခၚသူ သမၼတေလာင္းအေနႏွင့္ ေရနံေဈးႀကီးျမင့္မႈကို တိုက္ကြက္မေဖာ္ႏိုင္သည္မွာ ေသခ်ာသြားသည္။ ဤသို႔ျဖစ္ရသည္မွာ စီးပြားေရးအေၾကာင္းတရားေၾကာင့္မဟုတ္။ ႏိုင္ငံေရးလက္နက္ေၾကာင့္ က်ဆင္းသြားျခင္းျဖစ္သည္။

ေနာက္ထပ္ သက္ေသတစ္ခုလည္း ရွိေသးသည္။ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားေရနံျပႆနာျဖစ္သည္။ ႏိုင္ဂ်ီးနီးယားေရနံသည္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏိုင္ငံမ်ားကဲ့သို႔ ကႏၲာရထဲမွ ထုတ္လုပ္သည္မဟုတ္။ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚ ရႊံ႕ဗြက္ေရအိုင္မ်ားမွ ထုတ္လုပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဤျမစ္ဝကၽြန္းေပၚတြင္ လူမ်ိဳးစုသံုးစုရွိၿပီး သူတို႔အခ်င္းခ်င္း ေရနံလုေနၾကသည္။ ဤလုပြဲ တိုက္ပြဲျပင္းထန္လွ်င္ ေရနံေဈးေထာင္တက္ေတာ့သည္။ ဝယ္လိုအား၊ ေရာင္းလိုအားႏွင့္မဆိုင္။ ႏိုင္ငံေရးဖက္တာေၾကာင့္သာ ျဖစ္ရသည္။

ေလာင္စာဆီေဈးႏႈန္း ဘာေၾကာင့္ျမင့္တက္ရသလဲ

ေရနံေဈးႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္ရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သံုးသပ္ခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။ အဓိကေထာက္ျပၾကသည္မွာ တ႐ုတ္ဖက္တာ ျဖစ္သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္၌ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ဆူပါပါဝါ ျဖစ္လာသည္ႏွင့္အေလ်ာက္ စြမ္းအင္လိုအပ္ခ်က္ ႀကီးမားလာသည္။ စြမ္းအင္ဆာေလာင္မႈ ႀကီးထြားလာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဝယ္လိုအားမ်ားၿပီး ေရနံေဈးမ်ား တန္ဖိုးတက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ေလ့လာသူမ်ားကမူ အေမရိကန္ ကားကုမၸဏီေတြကိုပါ လက္ညႇိးထိုးက်သည္။ ကားကုမၸဏီမ်ားသည္ ေလာင္စာဆီအသံုးအျဖဳန္းႀကီးေသာ ကားႀကီးႀကီးမ်ားကို ထုတ္လုပ္ေနရျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု စြပ္စြဲၾကသည္။

မည္သို႔ပင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးဆိုၾကေစကာမူ ေရနံ၌ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ နည္းလမ္းသံုးခုသာ ရွိပါသည္။ ယင္းသံုးခုမွာ

၁။ ေရနံတြင္း ရွာေဖြျခင္းႏွင့္ တူးေဖာ္ျခင္း

၂။ ေရနံကုမၸဏီတို႔၏ အစုရွယ္ယာတို႔ကို ဝယ္ယူျခင္း

၃။ ေရနံေဈးကြက္၌ ႀကိဳပြင့္ျဖင့္ ေဈးကစားျခင္းတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ယခုအခါ ေရနံေဈးႏႈန္းမ်ား အဆမတန္ ျမင့္တက္လာရျခင္းမွာ ေရနံရွာေဖြတူးေဖာ္စရိတ္မ်ား ႀကီးျမင့္လာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ထက္ပိုသည္မွာ တတိယအမ်ိဳးအစား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈျဖစ္ေသာ ႀကိဳပြင့္ျဖင့္ ေဈးကစားၾကျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ယူဆေနၾကသည္။

ႏိုင္ငံတကာ အခင္းအက်င္းကို ရွင္းျပၿပီးသကာလ စာေရးသူတို႔ ႏိုင္ငံ၏ ေလာင္စာဆီေဈးႏႈန္းမ်ားတက္ရျခင္းကို ရွာေဖြၾကည့္လိုပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စြမ္းအင္က႑၌ ပံုစံသံုးမ်ိဳး ျဖစ္ထြန္းေနဟန္ ရွိသည္။ ေရနံတူးသူႏွင့္ ေရနံခ်က္သူ၊ ျဖန္႔ခ်ိေရာင္းခ်သူမ်ားႏွင့္ ျပည္ပမွ ေလာင္စာဆီတင္သြင္းသူမ်ားဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ယခုလတ္တေလာ စက္သံုးဆီေဈးႏႈန္းမ်ား ေထာင္တက္လာမႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက စက္သံုးဆီ တင္သြင္းသူမ်ားႏွင့္ အေရာင္းဆိုင္မ်ားဘက္ကို အျပစ္ဖို႔ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အစိုးရ၏ မူဝါဒမ်ားကလည္း ေဈးႏႈန္းျမင့္တက္ရျခင္း အေၾကာင္းတစ္ခု ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ေနႏိုင္သည္။ ထို႔အျပင္ ျမန္မာ့စက္သံုးဆီေဈး အတက္အက်၏ ကံၾကမၼာကို အဆံုးအျဖတ္ေပးေနေသာ အရာသံုးခုရွိေနပါေသးသည္။ တိုးျမႇင့္လာေသာ ဝယ္လိုအား၊ ေဒၚလာေငြလဲလွယ္ႏႈန္းႏွင့္ ကမၻာ့ေလာင္စာဆီေပါက္ေဈးတို႔ပင္ ျဖစ္သည္။

ဒုတိယလြတ္လပ္ေရး ေၾကညာစာတမ္းႏွင့္ စြမ္းအင္ေခၽြတာေရး

ဤေနရာတြင္ အလ်ဥ္းသင့္၍ အေမရိကန္ ဂ်ာနယ္လစ္တစ္ေယာက္ ေၾကညာေသာ ဒုတိယလြတ္လပ္ေရးစာတမ္းအေၾကာင္း ေျပာျပလိုသည္။ အဆိုပါဂ်ာနယ္လစ္က အေမရိကသည္ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီလက္ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္လာျခင္းသည္ ပထမလြတ္လပ္ေရးေၾကညာစာတမ္းျဖစ္သည္။

ယခု အေမရိကသည္ ဒီမိုကေရစီမဟုတ္ေသာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏိုင္ငံမ်ားမွ ေရနံမ်ားကို မွီခိုေနရျပန္သည္။ နာက်င္စရာ အင္မတန္ေကာင္းလွသည္။ အေမရိကသည္ စြမ္းအင္သစ္ တီထြင္ႏိုင္ရမည္။ ေဈးေပါေသာစြမ္းအင္ကို မိုးအဆံုး ေျမအႏွံ႔ ရွာေဖြရမည္။ လြတ္လပ္ေသာႏိုင္ငံတို႔၏ ဘဝရပ္တည္မႈ၊ ကံၾကမၼာႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာတို႔အလို႔ငွာ အေမရိကန္ စြမ္းအင္လြတ္လပ္ေရး (သို႔မဟုတ္) ဒုတိယ လြတ္လပ္ေရးေၾကညာစာတမ္းကို ထုတ္ျပန္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။

ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီး ဆူပါပါဝါ အေမရိကကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံႀကီးတြင္ပင္ ေလာင္စာဆီအေရး ေခါင္းခဲေနရသည္ဆိုလွ်င္ အသြင္ကူးေျပာင္းဆဲ ဖြံ႔ၿဖိဳးစျမန္မာအတြက္ ဆိုဖြယ္ရာမရွိေတာ့ပါ။ လြန္ခဲ့သာရက္ပိုင္းအတြင္းက သတင္းတစ္ခု ဖတ္လိုက္ရပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေလာင္စာဆီအတြက္ တစ္လလွ်င္ ေဒၚလာသန္းေလးရာဖိုး တင္သြင္းေနရသည္ဟူ၍ျဖစ္၏ ေနာက္ေနာင္မ်ားတြင္ တိုးပြားလာေသာ ယာဥ္အစီးအေရႏွင့္ လုပ္ငန္းလိုအပ္ခ်က္အရ စက္သံုးဆီလိုအပ္ခ်က္ ပိုမိုမ်ားျပားလာမည္မွာ ေသခ်ာေနသည္။

ထို႔အတြက္ ႏိုင္ငံအတြက္ စြမ္းအင္မဟာဗ်ဴဟာတစ္ရပ္ ေရးဆြဲၾကဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္သည္။ စြမ္းအင္မဟာဗ်ဴဟာဆိုသည္မွာ စြမ္းအင္အသံုးျပဳပံုဒီဇိုင္း၊ အလုပ္လုပ္ပံုဒီဇိုင္းႏွင့္ ခရီးသြားပံုဒီဇိုင္းမ်ားအထိ ပါဝင္သည္။ ဤေနရာတြင္ အမ်ားျပည္သူ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ေကာင္းမြန္ဖို႔ အင္မတန္အေရးႀကီးပါလိမ့္မည္။ သို႔မွသာ ကိုယ္ပိုင္ဆိုင္ကယ္ႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ကားမ်ား အသံုးျပဳမႈနည္းပါးလာမွာ ျဖစ္သည္။

မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ အထက္တြင္ဆိုခဲ့သလို စက္သံုးဆီေဈးႀကီးျမင့္လာမႈသည္ ဆူပါေရွာ့ခ္ ျဖစ္သည္။ ဆူပါေရွာ့ခ္သည္ အေျပာင္းအလဲႀကီးႀကီးမားမားကို ေမြးထုတ္ေပးတတ္သည္။

ျမန္မာ့ေပၚလစီလမိတ္ကာမ်ားအေနႏွင့္ စက္သံုးဆီေရွာ့ခ္ကို ခပ္ျမန္ျမန္သတိ္ႀကီးႀကီးထား၍ ကိုင္တြယ္ဖို႔လိုအပ္ေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။

ႏိုင္စိုး