တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ၊တရားမွ်တမႈ၊ တရားစီရင္မႈအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္ရမယ့္ျဖစ္စဥ္တစ္ခု ၿပီးခဲ့တဲ့လ ဇူလိုင္ ၂၅ ရက္တုန္းက ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ သ႐ုပ္ေဆာင္ ေအာင္ရဲေထြးအသတ္ခံရမႈက သံသယရွိသူသံုးဦးကို တရား႐ုံးက အမႈ႐ုပ္သိမ္းၿပီး လႊတ္ေပးလိုက္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ပါတယ္။

တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ၊တရားမွ်တမႈ၊ တရားစီရင္မႈအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္ရမယ့္ျဖစ္စဥ္တစ္ခု ၿပီးခဲ့တဲ့လ ဇူလိုင္ ၂၅ ရက္တုန္းက ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ သ႐ုပ္ေဆာင္ ေအာင္ရဲေထြးအသတ္ခံရမႈက သံသယရွိသူသံုးဦးကို တရား႐ုံးက အမႈ႐ုပ္သိမ္းၿပီး လႊတ္ေပးလိုက္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီသတင္းကိုၾကားသိရခ်ိန္ မွာပဲ အံ့ၾသမွင္တက္မိခဲ့ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ကို အသက္ေသ ဆံုးေစတဲ့အထိ ျပဳမူခဲ့တဲ့ျဖစ္စဥ္ ဟာ ကြင္းလံုးကြၽတ္လြတ္သြား စရာအေၾကာင္းရွိရဲ႕လား၊ အဲဒီလို လႊတ္ေပးဖို႔ေကာ သင့္တဲ့အမႈလား ဆိုတဲ့ အေတြးေတြလည္း ျဖစ္ခဲ့ရ ပါတယ္။ ဒီသတင္းထြက္ေပၚလာ ၿပီး မေရွးမေႏွာင္းမွာပဲ လူမႈကြန္ ရက္ေပၚကေနတစ္ဆင့္ ျပည္သူ လူထုရဲ႕ ေ၀ဖန္မႈေတြလည္း ျပင္း ျပင္းထန္ထန္ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။

‘‘အဂတိတရားအေျခမခံဘဲနဲ႔ေတာ့ ဒီအမႈက ဒီလိုမျဖစ္လာႏုိင္ ပါဘူး’’

အမႈ႐ုပ္သိမ္းလိုက္တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဧရာ၀တီသတင္းဌာနနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာ ဥပေဒေရးရာႏွင့္ အထူူးကိစၥရပ္မ်ားေလ့လာဆန္းစစ္သံုးသပ္ေရးေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္တဲ့ ဦး တင္ေထြးက ေျဖဆိုထားတာျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာ ပဲ NLD ပါတီ၀င္အမ်ဳိးသားလႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ သိန္းကလည္း ‘‘စြဲခ်က္မတင္ဘဲ လႊတ္ပစ္တယ္ဆိုတာ ဒါဥပေဒကို လက္တစ္လံုးျခား၊ လြယ္လင့္တ ကူလုပ္ပစ္တယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ့္ ဘက္က ျမင္တယ္။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးအတြက္ အမ်ားႀကီးထိ ခိုက္ေစတဲ့အေၾကာင္းျခင္းရာ ျဖစ္ တယ္’’လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

တရားေရးမ႑ိဳင္ယိမ္းယိုင္ ေနမႈ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအ ပိုင္းမွာ အားနည္းမႈေတြနဲ႔ ပတ္ သက္ၿပီး ဥပေဒျပဳေရးအပိုင္းမွာ ပါ၀င္ေနသူတို႔ရဲ႕ ေထာက္ျပထား ခ်က္မ်ားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

တရား႐ုံးအမိန္႔ခ်ခဲ့ၿပီး ငါး ရက္အၾကာ ဇူလိုင္ ၃၀ ရက္မွာ ေတာ့ သမၼတ႐ုံးေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိ သူ ဦးေဇာ္ေဌးက ‘သ႐ုပ္ေဆာင္ ေအာင္ရဲေထြးအမႈအား ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ ျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ရွင္းလင္း ခ်က္’ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ သူ႕ရဲ႕ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္စာမ်က္ႏွာကေနတစ္ဆင့္ အသိေပးထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီအသိေပးထုတ္ျပန္ခ်က္ ထဲမွာ ဒီလိုအမႈ႐ုပ္သိမ္းမိန္႔ခ်မွတ္ ခဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတနဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္တို႔ကပါ စိစစ္ေမးျမန္းမႈ ေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုထားၿပီး စိစစ္ေမးျမန္းရာကေန သိရွိခဲ့ရ တာေတြကို ေဖာ္ျပထားသလို ဒီလို အမႈ႐ုပ္သိမ္းခဲ့တာေၾကာင့္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံရဲ႕ တရားစီရင္ေရးနဲ႔ ႐ုပ္သိမ္း လႊာတင္တဲ့ တာ၀န္ရွိသူေတြကို ေ၀ဖန္ျပစ္တင္မႈေတြ က်ယ္က်ယ္ ေလာင္ေလာင္ျဖစ္ေပၚေနတဲ့အ တြက္ဆိုၿပီး ဆက္လက္ေဆာင္ ရြက္မယ့္ အခ်က္သံုးခ်က္ကို ထုတ္ ျပန္အသိေပးခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီထဲမွာ အေရွ႕ပိုင္းခ႐ိုင္ တရား႐ုံးက စြဲခ်က္မတင္မီ လႊတ္ တဲ့အမိန္႔ခ်မွတ္ထားတာျဖစ္တဲ့အ တြက္ အမိန္႔ကို ပယ္ဖ်က္ေပးဖို႔၊ အမႈကို ဆက္စစ္ေဆးဖို႔အတြက္ တိုင္းေဒသႀကီးတရားလႊတ္ေတာ္ ကို တင္ျပဖို႔ ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေန ခ်ဳပ္႐ုံးက တိုင္းေဒသႀကီးဥပေဒ ခ်ဳပ္ထံ ၫႊန္ၾကားထားတဲ့အ ေၾကာင္း၊ တိုင္းေဒသႀကီးတရား လႊတ္ေတာ္ကေန ျပင္ဆင္ခ်က္ တင္သြင္းတာကို လက္ခံရင္း အမႈ ကို ဆက္လက္စစ္ေဆးရမွာျဖစ္ ေၾကာင္းတို႔ ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီအခ်က္ေတြအျပင္ အခု လႊတ္ေပးလိုက္သူေတြဟာ ျပည္ပကိုေရာက္ရွိေနတယ္လို႔ သတင္း ထြက္ေပၚေနတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ ၿပီးေတာ့လည္း အစိုးရအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာရဲတပ္ဖြဲ႕နဲ႔ ႏိုင္ငံခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြက တစ္ဆင့္ ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ တဲ့ သာဓကေတြရွိတဲ့အတိုင္း ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းဆိုၿပီးလည္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

ဒီလိုထုတ္ျပန္ၿပီးေနာက္ တစ္ေန႔မွာေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတက ျပည္ေထာင္စုတရားသူႀကီး ခ်ဳပ္၊ ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္၊ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒တို႔နဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီး အမႈ႐ုပ္သိမ္းျခင္းရဲ႕ ေနာက္ခံအ ေၾကာင္းရင္း၊ အျခားဆက္ႏႊယ္ ပတ္သက္မႈမ်ားနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး တိတိက်က်စိစစ္ကာ ဥပေဒနဲ႔ အညီ မွန္မွန္ကန္ကန္ေဆာင္ရြက္ ေရးလမ္းၫႊန္မွာၾကားခဲ့တယ္ဆို တာကိုလည္း ဦးေဇာ္ေဌးက လူမႈ ကြန္ရက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ျပန္ပါတယ္။

အဲဒီမတိုင္မီေရွ႕ရက္ျဖစ္တဲ့ ဇူလိုင္ ၂၉ ရက္ကေတာ့ သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္က ရန္ကုန္တုိင္းေဒသ ႀကီးအစိုးရ၊ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္၊လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ရန္ကုန္တိုင္းလႊတ္ေတာ္၀င္းအ တြင္းေတြ႕ဆံုခ်ိန္ ျပည္သူအခ်င္း ခ်င္းျဖစ္ပြားတဲ့ ေသမႈေသခင္းကို ေက်ေအး႐ုပ္သိမ္းခြင့္မရွိေၾကာင္း၊ လူေသဆံုးမႈမွာ တရားလိုက ႏိုင္ငံ ေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ လူသတ္မႈကို ေက်ေအးေပးလိုက္တဲ့ကိစၥျပန္ၿပီး သံုးသပ္ဖို႔ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့ တယ္လို႔လည္း ၾကားသိရပါတယ္။ဒါဟာ သ႐ုပ္ေဆာင္ ေအာင္ ရဲေထြးေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရားစြဲခံထားရသူသံုး ဦးကို ရန္ကုန္အေရွ႕ပိုင္းခ႐ိုင္ တရား႐ုံးက အမႈ႐ုပ္သိမ္းလႊတ္ ေပးလိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္ သူလူထုၾကား ေ၀ဖန္သံေတြ ျပင္း ထန္လာခ်ိန္မွာ အစိုးရပိုင္းက ျပန္လည္စိစစ္ဖို႔ စီမံေဆာင္ရြက္လာ တာျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူ႕အသံ အစိုးရအဖြဲ႕ထံ ေရာက္ရွိခဲ့တယ္ လို႔လည္း ဆိုရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အမႈ႐ုပ္သိမ္းေပးလုိက္ၿပီး ေနာက္ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပဲ တရားစြဲဆိုခံရသူ သံုးဦး ျပည္ပ ထြက္ခြာသြားတယ္ဆိုတဲ့ သတင္း စကားေတြရွိခဲ့သလို အဲဒီထဲက တစ္ဦးျဖစ္သူက သူ႕ရဲ႕လူမႈကြန္ ရက္စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ျပက္ရယ္ ျပဳေနတဲ့ ဓာတ္ပံုတင္ခဲ့ျခင္း၊ တိုက္ဆိုင္စြာပဲ သူတို႔ကို လႊတ္ေပးလုိက္ ၿပီး ေနာက္တစ္ရက္ေက်ာ္ျဖစ္တဲ့ ဇူလိုင္ ၂၇ ရက္မွာပဲ ႏိုင္ငံပိုင္ သတင္းစာေတြမွာ ဥပေဒဆိုင္ရာ ေဆာင္းပါးႏွစ္ပုဒ္ေဖာ္ျပလာျခင္း က ျပည္သူလူထုၾကားမွာ ေ၀ဖန္ ေထာက္ျပမႈေတြ ထပ္ဆင့္ေပၚ ထြက္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး၊ တရားစီရင္ေရးတို႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အားနည္းခ်က္၊ ယိုယြင္းယိမ္းယိုင္ခ်က္ေတြကို ဒီ ျဖစ္စဥ္က ကြင္းကြင္းကြက္ကြက္ ျပဆိုသြားခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အဲဒီကေန သက္ေရာက္လာတဲ့ ျပည္သူလူထု ထံက ေ၀ဖန္ေထာက္ျပခ်က္ေတြ ဟာလည္း တရားေရးမ႑ိဳင္ယိမ္း ယိုင္ေနမႈ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ပ်က္ယြင္းမႈတို႔ကို ေကာင္းေကာင္းမီးေမာင္းထိုးျပႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

  ဒီျဖစ္စဥ္ေတြရဲ႕ ေနာက္ ဆက္တြဲ လက္ရွိအေျခအေနက ေတာ့ လြတ္ေျမာက္ခဲ့သူသံုးဦးကို တရား႐ုံးက ျပန္လည္ဆင့္ေခၚခဲ့ သလို တရားစြဲဆိုခံရသူေတြကို လႊတ္ေပးလိုက္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အေပၚ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က ေက်ာ္ေစာ သတင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္ေနပါတယ္။ ဒီအမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တရားမွ်တမႈ ရွိေစဖို႔ ဧရာ၀တီတိုင္းမဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၁၂) မွ အမ်ဳိးသားလႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးၾကည္၀င္း ကလည္း လႊတ္ေတာ္မွာ ေမးခြန္း တင္သြင္းထားတယ္လို႔ သိရပါ တယ္။

‘‘ယိမ္းယိုင္ေနတဲ့ တရားစီ ရင္ေရးကို တည့္မတ္ရပါလိမ့္ မယ္’’

သမၼတဦး၀င္းျမင့္က ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လ ၃၀ ရက္က ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတအျဖစ္ ကတိသစၥာျပဳပြဲအ ခမ္းအနားမွာ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့ ၿပီး အဲဒီမိန္႔ခြန္းမွာ အစိုးရရဲ႕ ဦး စားေပးရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ဆို ၿပီး အခ်က္သံုးခ်က္ကို ေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္သံုးခ်က္ ထဲမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးဆိုတဲ့ အခ်က္ဟာ ထိပ္ဆံုးကပါ၀င္ေနခဲ့ ၿပီး အထက္ပါစကားကိုလည္း ထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါ တယ္။

ဧၿပီ ၁၇ ရက္က ေျပာခဲ့တဲ့ ႏွစ္သစ္ကူးႏႈတ္ခြန္းဆက္စကား မွာလည္း သမၼတက ယိမ္းယိုင္ေန တဲ့ တရားစီရင္ေရး၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးတို႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထည့္ သြင္းေျပာဆိုခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲဒီ ႏႈတ္ခြန္းဆက္စကားမွာ သမၼတက ‘‘ယိမ္းယိုင္ေနတဲ့ တရားစီရင္ေရး ကိုတည့္မတ္ဖို႔ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္၊ ျပည္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္၊ တရားသူ ႀကီးမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုၿပီး တရား႐ုံး အသီးသီးအား တရားသူႀကီးအ ဆင့္ဆင့္က တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ ခံမႈမ်ားျဖင့္ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲၾက ရန္ ညႇိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ၿပီး ျဖစ္ပါ တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ျပည္ ေထာင္စုဥပေဒဆိုင္ရာအ ေထာက္အကူေပးေရးအဖြဲ႕နဲ႔ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးစင္တာေတြဟာ တက္ တက္ႂကြႂကြပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ၾကရန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘက္မလိုက္ တဲ့၊ လြတ္လပ္တဲ့၊ တရားမွ်တမႈနဲ႔ ဆင္ျခင္တံုတရားကို ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ထိန္းညႇိႏုိင္တဲ့ တရားစီရင္ေရး မ႑ိဳင္ျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းရပါ လိမ့္မယ္။ ဥပေဒ၏ ေရွ႕ေမွာက္ တြင္ အားလံုးအညီအမွ်ျဖစ္ေရး၊ ဥပေဒႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ေရးတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ရပါမယ္’’လို႔ ဆိုခဲ့ ပါတယ္။

ျမန္မာ့တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနယ္ေျမကေန ထြက္ေျပးလြတ္ ေျမာက္ေနသူေတြရွိပါတယ္။ လက္တစ္လံုးျခားေနသူေတြရွိပါတယ္။ ျပက္ရယ္ျပဳေနသူေတြရွိပါတယ္။ မထီမဲ့ျမင္ျပဳေနသူေတြရွိပါတယ္။ နားရြက္တံေတြးဆြတ္ေနသူေတြရွိ ပါတယ္။ ဒါေတြကို ‘ရာဇ၀တ္ေဘးေျပးမလြတ္’ဆိုတဲ့ စကားနဲ႔ညီေစ ေရး ၾကပ္မတ္စီမံေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

 ဒီလိုတရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ အားနည္းျခင္း၊ တရားေရးမ႑ိဳင္ ယိမ္းယိုင္ျခင္းဟာ ျပည္သူလူထု အတြက္ မလံုၿခံဳမႈ၊ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ၊ စိုးေၾကာက္မႈမ်ဳိးစံုကို ရင္ဆိုင္ႀကံဳ ေတြ႕ရေစပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရလက္ထက္မွာ ဒီလိုဆက္ လက္ျဖစ္တည္ေနျခင္းကလည္း အ႐ုပ္ဆိုး အက်ည္းတန္လွပါ တယ္။

ေခတ္အဆက္ဆက္ယိုယြင္း ပ်က္စီးယိမ္းယိုင္ လာေနခဲ့တဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ တရားစီ ရင္ေရးတို႔ ေျဖာင့္မွန္တည့္မတ္ ေကာင္းမြန္လာဖို႔အေရး ဒီမိုကေရစီအစိုးရလက္ထက္မွာ အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ေဖာ္ေဆာင္သြားႏုိင္ဖို႔လိုမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းပါ။    ။

(ေဆာင္းပါးရွင္ ေဂ်ၿငိမ္းသည္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ မ်က္ေမွာက္ေရးရာ ေဆာင္းပါးမ်ားေရးသားေနသူ ျဖစ္သည္)