၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ႏုိင္ေရး အဟန္႔အတားသည္ တပ္မေတာ္၊ တုိင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္မ်ား အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရးအင္အားစုမ်ားၾကား အခ်င္းခ်င္းယုံၾကည္မႈ အားနည္း ျခင္းက အဓိကအခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း ဒီခ်ဳပ္ပါတီေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ေဒါက္တာမ်ဳိးၫြန္႔က ေျပာသည္။

၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ႏုိင္ေရး အဟန္႔အတားသည္ တပ္မေတာ္၊ တုိင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္မ်ား အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရးအင္အားစုမ်ားၾကား အခ်င္းခ်င္းယုံၾကည္မႈ အားနည္း ျခင္းက အဓိကအခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း ဒီခ်ဳပ္ပါတီေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ေဒါက္တာမ်ဳိးၫြန္႔က ေျပာသည္။


‘‘ဖဲြ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ အဓိကအ ဟန္႔အတားကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ တုိ႔ႏုိင္ငံအတြင္းမွာရွိေနတဲ့ ႏုိင္ငံ ေရးအင္အားစုေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တျခားေသာ အင္ အားစုေတြအကုန္လုံး တုိင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္ေတြေရာ၊ တပ္မေတာ္ေရာ အားလုံးက အ ခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ ယုံၾကည္မႈအား နည္းေနတာ အဓိကပါပဲ။ က်န္တဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြက ဒီယုံၾကည္ မႈမရွိတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးျဖစ္လာတာပါ’’ဟု၎ကေျပာသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ယုံၾကည္မႈ ရရွိ ရန္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ယုံၾကည္မႈသာ တုိးတက္လာမည္ဆုိ ပါက ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို လ်င္ျမန္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာမ်ဳိးၫြန္႔က ေျပာသည္။

‘‘ကြၽန္ေတာ္တို႔က အတိတ္ ရဲ႕ အေၾကာင္းေတြကို လက္စားေခ်ဖို႔ မရွိဘူး။ ဒီအတြက္နဲ႔ပတ္သက္ တဲ့ ပုဂိၢိဳလ္အားလုံးကို မ်က္ႏွာပ်က္စရာ၊ ဂုဏ္သိမ္ငယ္ေအာင္ ဘယ္လုိမွလုပ္ေဆာင္မႈ မရွိခဲ့ဘူးဆုိတာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ သက္ေသျပစရာ အျဖစ္ ယုံၾကည္မႈကို တည္ေဆာက္ေနပါတယ္’’ ဟု ၎ကဆုိသည္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၌ ျပဳလုပ္သည့္ ရွစ္ေလးလုံး ႏွစ္ (၃၀)ကာလ သုံးသပ္မႈမ်ားတြင္ ၀င္ေရာက္ေဆြးေႏြးသည့္ ၈၈ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ားက ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ရန္ တုိက္တြန္းခဲ့သည္။

၈၈ ေက်ာင္းသားေခါင္း ေဆာင္ ဦးကိုကို ႀကီးက ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို လႊတ္ေတာ္ျပင္ပ ပုဂၢိဳလ္ေရးထိေတြ႕မႈမွတစ္ဆင့္ ညႇိႏႈိင္းသင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳထားသည္။

‘‘ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဥကၠ႒ႀကီး (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္) က ျပည္တြင္းတုိင္းရင္းသားေတြထား တဲ့ ယုံၾကည္မႈသေဘာထားေတြ ကိုေရာ၊ ႏုိင္ငံတကာက ထားတဲ့ သေဘာထားနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေရာ ဥကၠ႒ရဲ႕ ပုဂၢိဳလ္ေရးဂုဏ္သိကၡာ ထိခုိက္တဲ့အထိကို၊ အမ်ဳိးသားရင္ ၾကားေစ့ေရး လုပ္ေဆာင္ေနတာ ကို ထင္ရွားျမင္သာေစပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ယုံၾကည္မႈအား နည္းေနတာကို ဘယ္အေပၚ မူ တည္လဲဆိုေတာ့ တစ္ဦးနဲ႔ တစ္ဦး ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈ၊ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း တင္ျပမႈမရွိတဲ့အေပၚမွာ အေျခခံပါတယ္’’ဟု ေဒါက္တာမ်ဳိး ၫြန္႔က ေျပာသည္။ 

၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒ စတင္ေရးဆဲြစဥ္က ျပင္ ဆင္၍ မရေအာင္ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ဒီမုိကေရစီလမ္း ေၾကာင္းမွ ေဆာင္ရြက္ေနသျဖင့္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးသည္ ျမန္ဆန္မည္မဟုတ္ဘဲ ၾကာျမင့္ႏုိင္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ပါတီဌာနခ်ဳပ္၌ ဇြန္လ ၂၄  ႏွင့္ ၂၅ ရက္တြင္က်င္းပခဲ့ေသာ သတၱမအႀကိမ္ဗဟိုေကာ္မတီအစည္းအေ၀းအ ၿပီး ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြ၌ ဦး၀င္းထိန္က ေျပာၾကားထားသည္။

၂၀၁၇ ေမလ ၉ ရက္တြင္ လန္ဒန္ခရီးစဥ္၌ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ၿဗိိတိန္ေရာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားေတြ႕ဆုံစဥ္ ၂၀၀၈ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို လက္မလႊတ္ေၾကာင္းႏွင့္ ေအးခ်မ္းစြာ ဥပေဒေဘာင္အတြင္းမွ ေျပာင္းလဲေစခ်င္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖဲြ႕ ခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြကာလ အတြင္းက ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပ ေဒျပင္ေရး စည္း႐ုံးမႈမ်ားရွိခဲ့ေသာ္ လည္း ျပည္ေထာင္စုၾကံ႕ခုိင္ေရး ႏွင့္ ဖံြ႕ၿဖိဳးေရးပါတီမွ ဖဲြ႕စည္းပုံအ ေျခခံဥပေဒကို လႊတ္ေတာ္အတြင္း မွ ျပင္ဆင္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ ႏွင့္နီးစပ္သည့္ ႀကံ႕ခိုင္ေရးပါတီ မွ အမ်ားစုအႏုိင္ရစဥ္ကာလက ဖဲြ႕ စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ရန္ အတြက္ ႀကိဳးစားဖူးေသာ္လည္း မေအာင္ျမင္ခဲ့ေၾကာင္း ရွမ္းတုိင္း ရင္းသားမ်ား ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္ဦးစိုင္းသီဟေက်ာ္က ေျပာ သည္။

‘‘NLD က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြး  ေႏြးပဲြကေနၿပီးေတာ့ ရတဲ့ရလဒ္ နဲ႔ ျပင္ဖို႔ႀကိဳးစားၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုခ်ိန္ထိ အဓိကအေရးႀကီးတဲ့ အေျခခံမူေတြ မခ်မွတ္ႏုိင္ၾကေသးဘူး။ ဒီေတာ့ ဒီလုိကိစၥမ်ဳိးက တစ္ ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္က ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္မွ။ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသားေရာ၊ တပ္မေတာ္ ေရာ၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံေရးပါတီ  ေတြေရာ၊ အဓိကကေတာ့ တပ္နဲ႔ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းေတြနဲ႔ ယုံၾကည္မႈပဲ။ သူတုိ႔လိုလုိလား လားျဖစ္မွ အဆင္ေျပမယ့္ သေဘာျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ မယုံၾကည္ဘူးဆိုရင္ ႏုိင္ငံေရးပါ တီ ဘယ္ေလာက္ပဲ ႀကိဳးစား ႀကိဳး စား အရာထင္မွာမဟုတ္ဘူး’’ ဟု၎ကေျပာသည္။