အေမရိကန္ေဒၚလာေဈး ျမင့္တက္၍ ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုးက်ဆင္းရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ စက္သံုးဆီ၊ သၾကားတို႔ကို Re-export ျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံျခားေငြ ျပည္တြင္းသို႔ ျပန္လည္စီး၀င္မႈ မရွိျခင္းမွာလည္း အေၾကာင္းရင္းတစ္ခ်က္ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ဗဟိုဘဏ္၊ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦး၀င္းေသာ္က ေျပာသည္။

အေမရိကန္ေဒၚလာေဈး ျမင့္တက္၍ ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုးက်ဆင္းရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္
စက္သံုးဆီ၊ သၾကားတို႔ကို Re-export ျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံျခားေငြ ျပည္တြင္းသို႔ ျပန္လည္စီး၀င္မႈ
မရွိျခင္းမွာလည္း အေၾကာင္းရင္းတစ္ခ်က္ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ဗဟိုဘဏ္၊ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦး၀င္းေသာ္က
ေျပာသည္။

ပုိ႔ကုန္ထက္ သြင္းကုန္မ်ားေနျခင္းေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရးလုိေငြျပကာ ေဒၚလာလုိအပ္ခ်က္
ျမင့္မားေနေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ သြင္းကုန္မ်ားအတြင္းမွ စက္သုံးဆီႏွင့္ သၾကားတုိ႔ကုိ Re-export
တင္ပုိ႔ခြင့္ေပးထားသည္။

အဆုိပါသြင္းကုန္မ်ားကုိ ႏုိင္ငံျခားေငြ ေဒၚလာျဖင့္ ၀ယ္ယူတင္သြင္းေသာ္လည္း ျပန္လည္တင္ပုိ႔မႈမွ
ရသည့္ ႏုိင္ငံျခားေငြမ်ား ျပည္တြင္းသုိ႔ ျပန္လည္စီး၀င္မႈ မရွိသည္ကုိ ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ Re-export ကုိ
တ႐ုတ္နယ္စပ္တြင္ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္၍ တရား၀င္လမ္းေၾကာင္းမွ ကန္ေဒၚလာ ျပန္လည္၀င္ေရာက္ျခင္း
မရွိဘဲ တ႐ုတ္ယြမ္ႏွင့္ ျမန္မာက်ပ္ေငြတို႔သာ ျပန္လည္ရရွိေၾကာင္း၊ ယင္း အခ်က္သည္လည္း
ျပည္တြင္း၌ ကန္ေဒၚလာအေပၚ ၀ယ္လိုအား ျမင့္တက္ေစရျခင္းအေၾကာင္း တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း
ဦး၀င္းေသာ္က ေျပာသည္။

အဆိုပါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ သၾကားႏွင့္ ၾကံထြက္ပစၥည္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း၊
ဥကၠ႒ ဦးစိုးလင္းက "ေဒၚလာျပန္မရဘူးဆိုတာက မွန္ပါတယ္။ ျပန္ရတာက တ႐ုတ္ေငြရတာ။
ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္ဘက္က တရား၀င္၀ယ္တာ မဟုတ္ဘူး။ တရားမ၀င္
၀ယ္တဲ့အတြက္ ဒီေငြကလည္း တရားမ၀င္ရတဲ့ေငြ ျဖစ္တာ။ တ႐ုတ္ျပည္ကေန ဘဏ္စနစ္နဲ႔
လႊဲတာမဟုတ္ဘဲ တစ္ဦးခ်င္းစီကို ပိုက္ဆံျပန္ေပးလိုက္လုိ႔ရတဲ့ ပိုက္ဆံျဖစ္တာ။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္မွ
တရား၀င္ တင္သြင္းခြင့္ရမွ ပိုက္ဆံ ဗမာျပည္ကို ျပန္လႊဲမွာေပါ့။ တ႐ုတ္က တရားမ၀င္
လုပ္ေနသေရြ႕ကေတာ့ တရား၀င္တဲ့ ပိုက္ဆံ ျပန္မ၀င္ဘူး။ အဓိက ေဒၚလာထြက္ၿပီး တ႐ုတ္ေငြ
ျပန္၀င္လာတာထက္ တ႐ုတ္ေငြက တရား၀င္ ျပန္၀င္မလာဘူး ေျပာရမယ္"ဟု ေျပာသည္။

ျမန္မာကုန္သည္မ်ားက Re-export စနစ္ျဖင့္ ျပည္ပမွ သၾကား၀ယ္ယူရာတြင္ တရား၀င္
အခြန္ေဆာင္၍ တင္သြင္းျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုင္းနယ္စပ္မွ သၾကား၀ယ္ယူရာတြင္ ထိုင္းဘတ္ေငြျဖင့္ ၀ယ္ယူရၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံမွ သေဘၤာျဖင့္
တင္သြင္းသည္ျဖစ္ေစ၊ အိႏၵိယမွ တင္သြင္းသည္ျဖစ္ေစ စင္ကာပူမွ တစ္ဆင့္ခံ၍ ဘရာဇီးလ္မွ
တင္သြင္းေသာ္ လည္းေကာင္း ေဒၚလာျဖင့္ ၀ယ္ယူရေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ျပည္သို႔ ျပန္လည္တင္ပို႔ရာတြင္
တရား၀င္ အခြန္ေဆာင္၍ တင္ပို႔ေသာ္လည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္မွ တရား၀င္
၀ယ္ယူျခင္း မရွိသည့္အတြက္ ေဒၚလာ ျပန္၀င္ေရာက္မႈ မရွိေၾကာင္း၊ အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္ရာတြင္
တရား၀င္မဟုတ္ျခင္းေၾကာင့္ ျပန္၀င္ေရာက္လာသည့္ တ႐ုတ္ယြမ္ေငြကိုလည္း ၀င္ေငြထဲတြင္
ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္၍ မရေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ သၾကားႏွင့္ ၾကံထြက္ပစၥည္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း
အတြင္းေရးမႉး ဦးစိန္ထြန္းက ေျပာသည္။

ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေနျဖင့္ ျမန္မာအစိုးရအား တရား၀င္ အခြန္ေဆာင္၍ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္သို႔
တင္ပို႔ေသာ္လည္း တ႐ုတ္အစိုးရ၏ တရား၀င္၀ယ္ယူမႈ ပိတ္ပင္ထားျခင္းေၾကာင့္ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံရွိ
တ႐ုတ္ကုန္သည္မွာ တရားမ၀င္ ၀ယ္ယူျခင္းျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္အစိုးရသည္ တရား၀င္သၾကား တင္သြင္းမႈကို ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအၾကား
အခြန္ေကာက္ခံၿပီး ကုန္သြယ္ခြန္ ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းေကာက္ခံေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲသို႔ တင္သြင္းမွသာ
သုည ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသာေကာက္ခံေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ကုန္သည္ အေနျဖင့္ အခြန္ပမာဏ
ႀကီးျမင့္ျခင္းေၾကာင့္ တရား၀င္ မသြင္းခ်င္ၾကေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။

"တရား၀င္ျဖစ္သင့္တယ္။ တ႐ုတ္ျပည္အေနနဲ႔ ေဈးသက္သက္သာသာနဲ႔ ခိုး၀င္ေနတာကို
မ်က္စိမွိတ္ထားတယ္လို႔ ျမင္တယ္"ဟု ဦးစိန္ထြန္းက ေျပာသည္။

တ႐ုတ္နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးအပါအ၀င္ နယ္စပ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံ
ေငြေၾကးျဖင့္သာ အေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳလုပ္ေနၾကၿပီး နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ အားလံုးကို ၾကပ္မတ္စြာ
လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ ဥပေဒရွိရန္ လိုအပ္ၿပီး အစိုးရအဆက္ဆက္ ႀကိဳးစားလာေသာ္လည္း
တစိုက္မတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္သြားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ား
အသင္းခ်ဳပ္ ဒုတိယဥကၠ႒ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ေလးက ေျပာသည္။

"လူေတြက အရင္တုန္းကလည္း အေမရိကန္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈ ရွိတဲ့အတြက္ အလုပ္ျဖစ္သလို
လုပ္ေနၾကတာေပါ့။ ဘဏ္ကေန သြားတဲ့ ေငြက ၁၀၀ ဆိုရင္ အျပင္ကေန သြားတဲ့ ေငြက
၁၀၀ ေလာက္ရွိတယ္။ ဒီဥစၥာကို အစိုးရကလည္း အေသးစိတ္မသိဘူး။ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈ
လြတ္သြားၿပီေနာက္မွာ အားလံုးက တိုင္တိုင္ပင္ပင္နဲ႔ ေပါင္းစည္းၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္က ဦးေဆာင္ၿပီး
စနစ္တက်လုပ္သြားရလိမ့္မယ္။ သို႔ေသာ္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးက ႀကီးထြားလာေတာ့
ထိန္းရေၾကာင္းရတာ ေတာ္ေတာ္ခက္တယ္။ လုပ္ရင္လည္း ၾကာမယ္"ဟု ၎က သံုးသပ္သည္။